20 september 2007 - Allochtonen en Kanker. VLK maakt gids voor hulpverleners

Een van de meest in het oog springende moeilijkheden tussen professionele zorgverleners en de allochtone kankerpatiënten is het taalverschil. Lijden en stress gaan altijd gepaard met een verminderde taalbeheersing. Daardoor hebben allochtone kankerpatiënten in stresssituaties taalproblemen - hoe goed ze de taal ook kennen. Nezzi, een Turkse vrouw van 42 jaar met baarmoederhalskanker getuigt: "Toen we voor het eerst bij de dokter kwamen voor de resultaten van het onderzoek, was dat voor mij een verschrikkelijke belevenis. Ze las het verslag voor en vroeg of ik alles wel begreep . en ik knikte maar van ja. Mijn man zat er ook bij; hij spreekt beter Nederlands dan ikzelf. Dus ik dacht, hij zal mij dat straks wel allemaal uitleggen. Achteraf bleek dat ook hij er weinig van begrepen had."

Daarnaast leidt het taboe rond bijvoorbeeld borstkanker er ook toe dat allochtone vrouwen zeer moeilijk de weg vinden naar de borstkankerscreening. De schaamte om hun borsten te speelt hierbij een belangrijke rol. Aamina, een Marokkaanse vrouw vertelt: "Ik liet één keer een borstkankeronderzoek uitvoeren in het ziekenhuis. Maar dat doe ik nooit meer . het was zo beschamend. De dokter die het onderzoek uitvoerde, was wel een vrouw, maar ze liet de deur van de kamer waarin die machine stond gewoon openstaan. Tijdens het onderzoek kwam daar zomaar ander personeel, zelfs mannen, binnenlopen."

Soms wordt kanker ook beschouwd als een straf. Veel mensen denken ook dat alles met een reden gebeurt. In het geval van een kankerdiagnose is dat niet anders. Het is niet zo vreemd dat de patiënt begint te denken in termen van straf, schuld of boete. Fatima, een Turkse vrouw van 54 jaar, is al dertig jaar in België en heeft uitgezaaide borstkanker. "Ik durf met mijn ziekte niet naar buiten komen. Mensen zullen me nawijzen en zeggen dat het mijn straf is. Mijn jongste dochter is er vorig jaar vandoor gegaan met een jongen van hier, hoewel ze verloofd was in Turkije. Toen zeiden ze ook al dat ik gestraft werd . net als toen mijn man enkele jaren geleden stierf. Over mijn ziekte zwijg ik nu zoveel mogelijk tegen de buitenwereld. Dat spijt me, want ik weet ondertussen ook wel dat praten over een probleem verlichtend kan werken."

Onze zorg is vaak onvoldoende afgestemd op de verschillen tussen mensen. De ervaring leert dat allochtone mensen met kanker soms gediscrimineerd en gestigmatiseerd worden door hulpverleners. Dit gebeurt uit onwetendheid of onwennigheid en meestal buiten de wil van de hulpverleners. In de opleiding is er maar weinig aandacht voor vakken als "interculturele communicatie" en "omgaan met diversiteit". En hulpverleners die hun kennis willen bijschaven vinden maar weinig informatie over de manier waarop allochtonen kanker beleven. De VLK wil aan de informatienood tegemoet komen en schetst in de gids de problematiek en formuleert enkele aanbevelingen voor hulpverleners. Op basis van gesprekken en duiding daarbij wil het boek komen tot een beter begrip van problemen en een meer efficiënte zorgverlening aan allochtone patiënten. De VLK gaat de gids gratis verspreiden naar een ruime groep van zorgverleners.

De uitgave en verspreiding van de gids is mogelijk dank zij de financiële steun van Vlaams ministers Steven Vanackere, Kathleen Van Brempt, Marino Keulen en Brussels staatssecretaris Brigitte Grouwels.