U bent hier:
8 januari 2010 - Geneesmiddelenbeleid zeldzame kankers moet beter
Meer lezen
Ondanks de sterke reputatie van onze farmaceutische industrie en gezondheidszorg, moeten landgenoten met zeldzame kankers vaak langer wachten op de medicatie en/of de terugbetaling ervan dan patiënten in grotere landen. Dat heeft te maken met de beperkte interesse van farmaceutische bedrijven in weesgeneesmiddelen (geneesmiddelen voor zeldzame kankers) voor kleine markten en de lange overheidsprocedures voor terugbetaling.Dat blijkt uit een onderzoek van de Vlaamse Liga tegen Kanker (VLK) naar de ontwikkeling, beschikbaarheid en het gebruik van weesgeneesmiddelen in ons land (pdf), gepubliceerd in haar jaarlijkse onderzoeksrapport. De VLK stelde een aantal mankementen vast en roept de overheid en industrie op mee te werken aan oplossingen.
Zeldzaam is niet zeldzaam
Een kanker is ‘zeldzaam’ als er minder dan 600 gevallen per jaar van voorkomen in België. In 2004 waren er in totaal bijna 9.000 nieuwe diagnoses van zeldzame kankers. Ter vergelijking: 2004 telde zowat 9.500 nieuwe borstkankerpatiënten.
Vanzelfsprekend heeft elke patiënt recht op een even goede behandeling en zorg. Mensen met zeldzame kankers dreigen echter het slachtoffer te worden van trage procedures en de beperkte commerciële belangen van de industrie in weesgeneesmiddelen.
Europese stap voorwaarts
De Europese verordening van 2000 zorgde voor een grote vooruitgang. De aanwijzing van en de markttoegang voor weesgeneesmiddelen worden sindsdien Europees gecoördineerd. Firma’s kunnen rekenen op ondersteuning, zoals gratis wetenschappelijk advies. De verordening had duidelijk effect. Vóór de richtlijn werden in de E.U. amper weesgeneesmiddelen ontwikkeld. In september 2009 waren 602 producten aangewezen als weesgeneesmiddel en 49 weesgeneesmiddelen geregistreerd. Zestien daarvan dienen voor de behandeling van kanker.
Toch blijven er voor de VLK nog belangrijke knelpunten.
Extreem duur
Weesgeneesmiddelen zijn vaak extreem duur. Het middel Glivec kost 36.000 euro per jaar per patiënt. Revlimid kost 60.000 euro per jaar. De hoge prijs weegt zwaar op het budget van de ziekteverzekering en daarom wordt de beslissing tot terugbetaling niet licht genomen.
Volgens de farmaceutische sector is de hoge prijs gerechtvaardigd omwille van de hoge onderzoeks- en ontwikkelingskosten en de kleine markt. Maar er zijn ook voorbeelden die vragen oproepen. Een behandeling met Trisenox kost per patiënt 37.000 euro. 1 ampul Trisenox kost 396 euro, de grondstoffen voor zo’n ampul kosten minder dan 1 euro. De werkzame stof in het middel is arseentrioxide, een product dat al honderden jaren gekend is. De ontwikkeling en de productie van het middel kan dus niet erg duur zijn geweest.
De VLK vraagt daarom maatregelen van Europa voor meer transparantie over de manier waarop firma’s hun prijs bepalen, zodat het makkelijker wordt om te beoordelen of een prijs gerechtvaardigd is.
Lang wachten op terugbetaling
Tussen de registratie op Europees niveau en de terugbetaling door de Belgische overheid zitten gemiddeld enkele jaren. België behoort samen met het Verenigd Koninkrijk tot de traagste landen in de E.U., blijkt uit onderzoek van de Europese Organisatie van Zeldzame ziektes. Dat is niet alleen de verantwoordelijkheid van de Belgische overheid, maar hangt ook van het moment af waarop een bedrijf een terugbetalingsaanvraag indient bij de Commissie Tegemoetkoming Geneesmiddelen (CTG). Een firma moet dit voor elk Europees land apart doen. Begrijpelijk, maar jammer voor landgenoten met zeldzame tumoren, zijn grote landen met een grotere potentiële afzetmarkt prioritair voor de firma’s.
De VLK vraagt daarom een betere samenwerking op Europees niveau, met een Europees gecoördineerde evaluatie van de klinische toegevoegde waarde van nieuwe geneesmiddelen (i.p.v. in elk land apart) en een systeem voor een gezamenlijke prijs- en terugbetalingsaanvraag in alle lidstaten tegelijk. Ze roept minister van Sociale Zaken Onkelinx op om het probleem en deze voorstellen op de agenda te plaatsen tijdens het Belgisch voorzitterschap van de EU dit najaar.
Het goede voorbeeld
De VLK draagt zelf ook haar steentje bij voor een betere behandeling van zeldzame kankers. Ze trekt dit jaar een miljoen euro uit voor wetenschappelijk onderzoek rond zeldzame tumoren in Vlaanderen. Daarmee wil ze expliciet onderzoek steunen waarvoor de overheid of de industrie te weinig financiering ter beschikking stelt.