Als jongere een ouder verliezen (3). Ilse Ruysseveldt: 'Kinderen kunnen dat heus wel, omgaan met verlies, al is het voor hen

Kinderen en palliatieve zorg

De Federatie Palliatieve Zorg startte dit jaar een campagne ' Niet te jong voor verlies' voor meer aandacht voor het betrekken van kinderen en jongeren bij een palliatieve situatie. Ouders, grootouders, hulpverleners en andere betrokkenen kunnen terecht op de website www.palliatieve-zorg-en-kinderen.be. Speciaal voor hulpverleners is er nog een dvd en een handleiding.
Het boek Een bed bij het raam van Sylvia Vanden Heede (Lannoo, voor kinderen van de lagere school) is ook in dat kader gemaakt.. Te koop in de boekhandel en bij de netwerken palliatieve zorg (zie website hierboven).

Als jongere een ouder verliezen

Schrijf ons!

Stuur uw reactie op artikels uit Leven naar brievenbus@tegenkanker.be, de lezersrubriek van het tijdschrift. We nemen uw brief mogelijk op in het volgende nummer.

Ilse Ruysseveldt: 'Kinderen kunnen dat heus wel, omgaan met verlies, al is het voor hen ook niet makkelijk'

Tekst: Carla Rosseels, uit Leven 36, oktober 2007

'Nog altijd wil men kinderen en jongeren soms weghouden van een ernstig zieke ouder of grootouder, zeker in een palliatieve situatie', zegt Ilse Ruysseveldt, voorzitter van de projectgroep 'Kinderen en palliatieve zorg' van de Federatie Palliatieve Zorg. 'Omdat ze te jong zijn, omdat ze het niet aan zouden kunnen. Dat gebeurt vaak uit onmacht, want volwassenen weten zelf niet altijd hoe ze hierover met kinderen moeten praten. Bovendien zitten die volwassenen vaak met hun eigen gevoelens in de knoop: ze worstelen met hun eigen verdriet, of de zieke ouder ontkent zelf dat hij palliatief is. Dat maakt het complex.'

'Toch leert onze ervaring en ook onderzoek dat het enorm belangrijk is om kinderen te betrekken en hen op een voor kinderen specifieke manier deelgenoot te maken van heel het gebeuren', zegt Ilse. 'Bij voorkeur van bij het begin van de ziekte, tijdens de behandeling, de palliatieve fase tot bij het sterven en afscheid nemen. Door hen eerlijk en open te informeren kan je ook gevoelens delen en kan er vertrouwen groeien. Je hoeft zelf geen verstoppertje te spelen en je vermijdt verstrikt te raken in allerhande verzinsels en beloftes. Bovendien voelen kinderen en jongeren zeer sterk aan dat er iets niet klopt. Het is beter hen niet over te laten aan hun fantasie, want die kan nog erger zijn dan de realiteit.'
Hen erbij betrekken en aandacht hebben voor hun verdriet geeft ze de kans om zelf te rouwen. Dat doen ze allemaal op hun eigen, specifieke manier - die afhangt van factoren als hun leeftijd, de omgeving waarin ze opgroeien, de levensovertuiging in het gezin en nog veel meer.'

'Goed om weten is bijvoorbeeld dat gevoelens uiten en rouwen niet altijd hoeft door te praten - zoals Mark Van Eeghem, die zich afreageerde samen met zijn vriend. Jongeren "puberen" ook gewoon door. Omdat ze soms makkelijker dan volwassenen kunnen switchen van intens verdriet en gemis naar uitbundig giechelen of uitgaan, komen ze soms hard en egocentrisch over. Dat wordt vaak verkeerd begrepen door de omgeving.'

'Kinderen en jongeren betrekken bij een palliatieve (groot)ouder betekent niet,' zegt Ilse, 'dat je kinderen moet dwingen om naar het ziekenhuis te gaan, om de gestorvene te groeten of om bij de begrafenis aanwezig te zijn. Het is belangrijk dat je open en eerlijk bespreekt wat er aan de hand is en wat de mogelijkheden zijn. Op die manier zijn ze vaak zelf in staat om keuzes te maken. Kinderen kunnen dat heus wel, ook al is dat geen evidente confrontatie in hun jonge leven. Toch is het heel belangrijk dat zij de ziekte, palliatieve fase en de dood van een ouder kunnen plaatsen en duiden. Dat vinden wij heel belangrijk en daar willen wij meer mensen van overtuigen. Gelukkig is er stilaan, ook in Vlaanderen, steeds meer aandacht voor verdriet, verlies en rouw bij kinderen.'