Beurzen 2007-2008: Stéphanie Blockhuys

In-vitro-onderzoek naar het stralingsgeïnduceerd bystandereffect in tumorcellen

Stéphanie Blockhuys, Dienst radiotherapie en nucleaire geneeskunde & laboratorium voor experimenteel kankeronderzoek, UZ Gent (promotor Carlos De Wagter)

Radiotherapie is een kankertherapie waarbij de tumor behandeld wordt met ioniserende stralen. Normaal bestraalt men de tumor met een homogeen verdeelde dosis. Maar het grote nadeel daarbij is dat onvermijdelijk een ongewenste stralingsdosis gegeven wordt aan gezonde weefsels in de nabijheid van de tumor. Hierdoor wordt de stralingsdosis die aan de tumor geleverd kan worden, beperkt en wordt de kans op genezing verkleind. Het idee om dit probleem te verhelpen is het tumorvolume te bestralen met een niet-homogene dosisverdeling, waardoor er een afwisseling is van tumorcellen gelegen binnen en buiten het bestralingsveld. Dat betekent dat de cellen buiten het bestralingsveld dood zouden gaan ten gevolge van het stralingsgeïnduceerde bystandereffect (RIBE), dat het effect is van bestraalde op niet-bestraalde cellen. Het RIBE is beschreven in veel verschillende biologische systemen, maar het exacte mechanisme is nog niet bekend. Een van de doelstellingen van ons project is het ontrafelen van de moleculaire mechanismen van RIBE in cellen in de lage-dosisregio"s tussen de dosismaxima (=bystandercellen). Hiervoor zal in-vitro-onderzoek gedaan worden waarbij tumorcellen bestraald worden met een niet-homogeen bestralingsveld om de dosisverdeling die klinisch gebruikt zal worden zo goed mogelijk te benaderen.

De resultaten van onze in-vitro-experimenten en verder onderzoek naar het mechanisme achter het RIBE moeten een antwoord geven op belangrijke vragen uit de kankerbehandeling, namelijk hoe kan het RIBE bij bestraling van een tumor een spatiaal gefractioneerde stralingsdosis bijdragen tot de radiotherapie? In aansluiting op dit project is het de bedoeling om het bystandereffect geïnduceerd door niet-homogene bestraling in vivo te onderzoeken tijdens een doctoraatsmandaat.