 |  |  |
U bent hier:
Waar wordt er meegerookt?
Meer lezen
In het gezin
In een gezinssituatie speelt emotie natuurlijk een grotere rol dan in de werkomgeving, wat het doorgaans moeilijker maakt voor een niet-roker om in te gaan tegen de wensen of gewoontes van de roker. Kinderen kunnen doorgaans nauwelijks wat inbrengen. Ze ondergaan de situatie en vinden ze uiteindelijk ook gewoon. Ook al ervaren ze irritatie, het feit dat de ouders het een normale zaak vinden dat er gerookt wordt, noopt hen dit ook te vinden. En wanneer ze uiteindelijk wel in staat zijn om deze vanzelfsprekendheid te doorprikken, moeten ze nog een hele drempel overwinnen om tegen de rokende ouder in te gaan en hem te vragen niet te roken.
In huis
Voor veel door roken veroorzaakte aandoeningen bestaat een duidelijke relatie tussen de dosis rook die ingeademd wordt en het effect. Met andere woorden, hoe meer u blootgesteld wordt, hoe groter het gezondheidsrisico. En voor passief roken geldt dit ook: hoe meer u aan tabaksrook wordt blootgesteld, hoe slechter voor uw gezondheid.
Wordt er in huizen gerookt, dan lijden de niet-rokers ontegensprekelijk mee. Doorgaans zijn de ruimtes er trouwens niet groot, wordt er vooral in koudere seizoenen al helemaal niet verlucht, en is de duur van het verblijf veel te lang. En omdat de ruimtes er relatief klein zijn, bent u wel verplicht dicht bij de rookbron te zitten.
Vooral (kleine) kinderen hebben hier veel last van: ze zitten vaak bij de roker op de schoot, of kruipen rond in de zone waar de zwaardere deeltjes zich ophopen en ademen die dus in nog grotere mate in. Zo beginnen ze dus al op jonge leeftijd te roken. Kleine kinderen brengen trouwens het grootste deel van de dag op die lage hoogte in huis door. De kans op aandoeningen van de luchtwegen bij deze kinderen is groot. Bovendien is de kans op wiegendood hier veel groter dan in ruimtes waar geen tabaksrook hangt. Enkel roken wanneer de kinderen niet aanwezig zijn, is trouwens niet veel beter: de giftige stoffen blijven immers hangen, ook wanneer het raam na het roken is opengezet.
- Misvatting
Als ik maar voldoende verlucht, dan is er geen vuiltje aan de lucht.
- Weerlegging
Verluchting is geen oplossing voor het probleem van gedwongen meeroken. Verluchten kan helpen om de irritatie van de rook te verminderen, maar niet om de schadelijke elementen ervan te verwijderen. Het raam openzetten nadat er zwaar gerookt is in de kamer, is dus geen afdoende remedie. De schadelijke elementen zijn nauwelijks weg te verluchten.
In de auto
Dit alles geldt nog eens zo sterk in auto's. De ruimte is hier nog kleiner, en de giftige stoffen stapelen er zich op. Ook het gebruik van de airconditioning biedt geen oplossing. De enige, juiste houding is gewoon niet roken in de wagen.
Als er bezoek is
Ook gezinnen van niet-rokers krijgen soms met het rookvraagstuk te maken. Veel mensen durven hun vrienden immers niet te vragen om niet in huis te roken. Een gezond huis wordt dan, na een avondje tolerantie, plotseling ook een haard van kankerverwekkende stoffen die nog dagenlang de gezondheid van de inwoners zal teisteren. Kaarsen branden, de ramen open zetten na het bezoek of geurstoffen spuiten helpen heus niet.
In de horeca
Kunt u thuis nog vragen of een roker 'alstublieft niet wil roken', in een café wordt deze vraag niet echt gewaardeerd. Voorlopig lijkt Vlaanderen rokerige cafés nog steeds normaal te vinden. In veel cafés is tegenwoordig wel een luchtzuiveringsinstallatie, maar die geeft slechts een misleidend gevoel van luchtzuiverheid. Welke apparatuur ook, ze zal nooit voldoen. De enige afdoende oplossing is tabaksrook uit de hele horeca weren, dus niet alleen uit restaurants zoals nu het geval is. Sommige cafés durven gelukkig hun nek al uitsteken en hebben zich rookvrij verklaard in navolging van hun Ierse collega's, bij wie de hele horeca sinds 29 maart 2004 bij wet rookvrij geworden is. Voor bezoekers is de tijd van blootstelling trouwens meestal nog beperkt, maar wie in een horecazaak werkt waar nog mag worden gerookt, moet beseffen dat hij of zij in een zeer giftige omgeving werkt.
Er bestaat wel degelijk een cliënteel dat het rokerige milieu moe is, en om een gezonde lucht vraagt. Een grote groep klanten (meer dan 70% van alle klanten) rookt niet, en waardeert een volledig rookvrije horeca. Als enkele klant, personeelslid of zelfs ondernemer is het echter moeilijk een positie in dit debat in te nemen. We vragen elke horecaondernemer daarom - nog voor het volledige rookverbod in de horeca er komt - zelf voor een gezondere levenswijze te kiezen en hier samen met klanten en personeelsleden een rookvrije omgeving te creëren. U vindt hier een lijst van alle rookvrije cafés, fuifgelegenheden en logeermogelijkheden .
Wettelijke bescherming
De Belgische wetgeving denkt de niet-roker (waaronder ook kinderen) en het personeel te beschermen door in drankgelegenheden met een oppervlakte van meer dan 50 m2 ventilatiesystemen en gescheiden rokerszones aan te brengen, maar die maatregelen zijn absoluut ontoereikend:
- Ventilatie
Misvatting: er is een ventilatiesysteem aanwezig, dus is de lucht gezond.
Weerlegging: ventilatie vermindert de irritatie, maar slaagt er niet in de giftige stoffen weg te nemen.
- Gescheiden rook- en rookvrije ruimtes
Misvatting: door de rokers van de niet-rokers te scheiden, hebben we het probleem opgelost. Personeel dat bedient in de rookvrije ruimte, heeft helemaal niet te klagen.
Weerlegging:
Zolang de ruimtes niet volledig van elkaar gescheiden zijn, met volle wanden van de vloer tot het plafond, is er in feite geen rookvrije ruimte. De rook beperkt zich immers niet braafjes tot die ruimte, maar verspreidt zich over de hele zaal.
Bovendien is het momenteel ook zo dat de rokers zich niet afzonderen in de rokersafdeling. Doorgaans gaat het volledige gezelschap van de roker mee naar die ruimte, waar ze een grotere concentratie te verwerken krijgen dan anders. Het personeel moet sowieso toch doorheen de ruimte bewegen om de bestellingen op te halen en te brengen. Contact met de rokers is zo onvermijdelijk. Bovendien mag er in kleinere drankgelegenheden volop wordt gerookt zonder enige bescherming. - Rookgeur kruipt in kleren
Wie een tijdje in het gezelschap van rokers heeft vertoefd, blijft ook uren later naar rook ruiken. De rookgeur zet zich vast op kleren en is pas weg na een wasbeurt. - Onderhoudspersoneel
Misvatting: het onderhoudspersoneel betreedt de verbruikszaal enkel wanneer er geen bezoekers zijn, en heeft dus geen last van tabaksrook.
Weerlegging: ook al is er ventilatie, de giftige stoffen van de tabaksrook blijven lange tijd in de ruimte aanwezig.
Kinderen en jongeren in de horeca
Zo lang er geen volledig rookverbod geldt, blijven kinderen en jongeren in een groot deel van de horeca blootgesteld aan schadelijke tabaksrook. En dat terwijl de effecten op de gezondheid van kinderen veel groter zijn. Bovendien hebben kinderen geen enkel verweer. Hun fundamentele recht op gezonde lucht wordt hen ontnomen.
Cafés en discotheken vormen bovendien kweekscholen voor rokers. Doordat er op dit ogenblik volop gerookt wordt op deze plaatsen, beschouwen jongeren en kinderen dit als de norm. Groeien ze echter op in een omgeving waar er niet wordt gerookt, dan verandert die perceptie. Recent Amerikaans onderzoek heeft uitgewezen dat jongeren minder de stap van experimenteren met sigaretten naar geregeld roken zetten als er een absoluut rookverbod geldt in de lokale eetgelegenheden. Dat bleek uit steden in de staat Massachusetts. In de VS speelt het uitgangsleven zich veel meer dan bij ons af in deze eetgelegenheden. In vergelijking met steden waar het er minder streng aan toe ging (roken was er toegelaten in aparte rookkamers of in een gedeelte van de zaak), zetten maar liefst 40% minder jongeren de stap naar blijvend roken.
Rekening houdend met de uitgangscultuur van de Belgische jongeren die veel méér op café zitten, betekent dit dat een algemeen rookverbod in de Belgische horeca ertoe zal bijdragen dat veel minder jongeren een rookverslaving zullen ontwikkelen. De Vlaamse Liga tegen Kanker rekende het uit op basis van een Amerikaans onderzoek, cijfers van de studie Jongeren en Gezondheid van de Universiteit Gent en de huidige Vlaamse en Belgische bevolkingscijfers: een volledig rookverbod, in combinatie met een krachtig en beter gefinancierd preventiebeleid, zou in principe jaarlijks 11.760 Belgische jongeren van de tabaksverslaving kunnen redden.Meer informatie hierover vindt u in het persbericht 'Minder jonge rokers door algemeen rookverbod horeca' (30 mei 2008).
Rookvrije cafés, fuiven en logies
Voorlopig zijn er slechts een handvol rookvrije hotels, cafés en fuifgelegenheden te vinden in Vlaanderen. De adressen van deze pioniers vindt u hier: Rookvrije zaken in Vlaanderen.