Willy Vanderstappen over longvlieskanker

Asbestfonds

Sinds 1 april 2007 kan iedereen (ook vrouw en kinderen van slachtoffers) een beroep doen op het Asbestfonds (AFA), als hij kan bewijzen dat de blootstelling aan asbest in België is gebeurd. Mesothelioompatiënten die al een aanvraag bij het Fonds voor de Beroepsziekten deden, worden automatisch door het Asbestfonds aanvaard en kunnen dus zowel van het Asbestfonds als van het Fonds voor de Beroepsziekten een schadevergoeding ontvangen.
Meer info: Asbestfonds: tel. 02/226.63.16 of 02/226.67.35, www.afa.fgov.be

Andere vragen over asbest?

Belgische Vereniging van Asbestslachtoffers, tel. 0479/92.72.36, www.abeva.be
Tips om veilig met asbest om te gaan vindt u in de brochures Asbest in en om het huis en Asbest in land- en tuinbouwbedrijven. Te downloaden op http://lucht.milieuinfo.be of te bestellen via de Vlaamse Infolijn: 1700 (gratis oproep).

Schrijf ons!

Stuur uw reactie op artikels uit Leven naar brievenbus@tegenkanker.be, de lezersrubriek van het tijdschrift. We nemen uw brief mogelijk op in het volgende nummer.

Sinds 3 november 2006 weet Willy Vanderstappen (58) dat hij longvlieskanker heeft. Veel uitleg had hij niet nodig om te begrijpen hoe ernstig deze diagnose is, want Willy is zich door zijn politiek engagement ten volle bewust van wat een asbestbesmetting kan aanrichten. "Leven is overleven geworden, met een loodzware rugzak die ik met de hulp van mijn geliefden af en toe wat lichter kan maken."

Tekst: Frederika Hostens, uit Leven 35, juli 2007

Willy woont in Kapelle-op-den-Bos, een gemeente in Vlaams-Brabant met een verontrustende milieuerfenis. Tot 1998, het jaar waarin de productie van asbest in België verboden werd, verwerkte de fabriek van Eternit er tonnen asbest. Werknemers en omwonenden raakten besmet door de vrijgekomen vezels. Sommigen ontwikkelden stoflong (asbestose), anderen longvlieskanker (maligne mesothelioom). Niemand weet hoeveel precies.
"Ik ben al jaren actief bij Groen! en heb met alle mogelijke middelen geprobeerd het asbestdossier in de openbaarheid te brengen", vertelt Willy. "Van 1999 tot 2004 heb ik de strijd tegen asbest voortgezet als kabinetsmedewerker en sinds 2000 als provincieraadslid in Vlaams-Brabant. Er zijn de laatste jaren enorm veel stappen vooruit gezet, maar tegelijk moet er nog ontzettend veel uitgeklaard en rechtgezet worden. Dat is voor mij de voornaamste reden om me, nu ik ziek ben, niet in een stilzwijgen te hullen maar te blijven naar buiten komen met wat ik over dit dossier te zeggen heb."

Arbeidsplaatsen versus mensenlevens
Eind maart is een gespecialiseerde firma gestart met het verwijderen van asbestdraailingen, een restproduct dat in de jaren zestig en zeventig gratis uitgedeeld werd aan de inwoners van Kapelle-op-den-Bos om hun opritten mee te verharden. De overheid neemt de saneringskosten op zich. Is dit geen bewijs dat de politici de asbestproblematiek nu echt ernstig nemen? Willy Vanderstappen: "Het is goed dat dit gebeurt en het bevestigt het engagement van de overheid - al is deze sanering een beslissing van de vorige, groene, Vlaamse minister van Leefmilieu. Andere partijen zwegen vroeger in alle talen over wat er in Kapelle-op-den-Bos aan de hand was. Over asbest mocht niet gepraat worden, want Eternit was een belangrijke werkgever. Ik kreeg wel eens de opmerking "wil je misschien de fabriek kapotmaken" terwijl diezelfde fabriek mensenlevens kapotmaakte en nog altijd kapotmaakt."
"Vreemd genoeg lever ik nu zelf het bewijs dat ik al die jaren niet aan paniekzaaierij deed, maar aan het knokken was om mensenlevens te redden. Waarschijnlijk ben ik zelf besmet geraakt in het schooljaar 1965-1966, toen ik tussen twee studies door een jaar als onderhoudsvakman in de fabriek werkte. In maart vorig jaar werd ik voor het eerst in mijn leven opgenomen in het ziekenhuis voor een longontsteking. Na twee dagen mocht ik al naar huis, maar eens thuis kwam er ook nog vocht op de longen. Toen vreesde ik het ergste. Het vocht werd operatief verwijderd. De huisarts informeerde of er geen asbest in het spel was, maar geen probleem, ik kreeg het verlossende antwoord dat het om een virale infectie ging. Men had een uitleg voor een probleem, maar zocht niet verder naar andere mogelijke oorzaken."

Knipperlicht op viaduct
"Ik had mijn lesje wel geleerd. Ik vroeg me af of ik niet overdreven had met het fietsen. Had ik mijn batterij leeggereden? Ik schrapte de tandemfietstocht met Ivo Dillen, een blinde Balenaar die ik in 2002 leerde kennen tijdens de Euro Tandem Tour van Berlijn naar Londen. Tien dagen 150 km per dag van Berlijn naar Zurich kwamen iets te snel om weer rustig de draad te kunnen opnemen."
"Ik voelde geen enkele hinder bij het werken, alleen bij het fietsen was ik wat kracht verloren, ik dacht dat die met de tijd wel zou terugkomen. Pas in oktober ging er een knipperlichtje branden want ik kreeg last van kortademigheid bij het fietsen op een viaduct. Voor mij niet normaal, want als fietsfanaat was ik best wel wat pittige hellingen gewoon. De onderzoeken volgden elkaar in ijltempo op. Toch had ik vertrouwen: men zou zes maanden later toch geen tegengestelde diagnose stellen? Na een hele reeks onderzoeken kreeg ik te horen dat mijn longvlies was aangetast. Mijn wereld stortte in."

Dagen optellen
"Mijn broers en zussen zeggen dat ik de fysiek heb om gezond oud te worden. In rust had ik enkele maanden geleden een hartslag van 50. Mijn ziektedagen tijdens mijn loopbaan zijn op één hand te tellen. Ik had geen preventiecampagnes nodig, want ze zaten als het ware ingebakken in mijn manier van leven: ik heb nooit gerookt, altijd gezond gegeten en veel bewogen. Dagelijks fietste ik van en naar het werk, winter en zomer: 20 km heen en 20 km terug. Ik voelde me er bijzonder goed bij en raad het iedereen aan. Dat het nu perfect past in een klimaatplan, geeft het fietsen nog een meerwaarde."
"Ik ben voor mijn omgeving het toonbeeld van gezondheid en vrolijkheid. Ook vandaag zijn al mijn organen nog relatief goed. Eén element doet het raderwerk krassen: het asbest in mijn longvlies. Of dit onrechtvaardig is? Ik ben een milieuslachtoffer en dit had vermeden kunnen worden, en daarom is het zo moeilijk om me erbij neer te leggen. Iedereen denkt recht te hebben op de gemiddelde levensverwachting van 80 jaar. Ik probeer die "eis" nu uit mijn hoofd te zetten, maar blijf wel vechten en de moed niet opgeven. Niemand weet hoeveel tijd hij of zij krijgt, en dat is maar goed ook. Het is altijd beter om de dagen op te tellen, dan ze af te trekken."
"De klassieke geneeskunde zegt geen verhaal meer te hebben tegen mijn longvlieskanker. Via een vriend ben ik bij een arts terechtgekomen die een Indische natuurgeneeswijze volgt. Ik probeer met zijn hulp te vechten tegen de ziekte. Ik blijf hopen, want ik heb nog een schat aan dingen te doen. Het leven is te mooi om het zomaar los te laten."

Stenen overboord gooien
"Ik heb enorm uitgekeken naar de lente en de zomer omdat ik me buiten beter voel dan binnen. Ik ben graag in de natuur en koester de warmte van de zon op mijn huid. Tegelijk zijn die zonnestralen heel confronterend, omdat ik dan anderen dingen zie doen die ik zelf niet meer kan doen. Ik trek me op aan de dingen die ik nog wel kan: wandelen, rustig fietsen, licht tuinwerk. Ik heb sinds het verdict een zware rugzak met stenen op de rug. Door in het gezelschap te vertoeven van mensen die me warmte en vriendschap geven, slaag ik er af en toe in om een steen overboord te gooien. Mijn vrouw, vier kinderen, broers en zussen zorgen liefdevol voor mij. Ik voel ook de kostbare steun van veel vrienden. Toch blijft de rugzak me ongevraagd vergezellen."
"Sommigen vragen zich af of ik niet boos ben. Natuurlijk ben ik dat. Maar het brengt mij niets verder. De energie die ik heb, spaar ik beter voor positieve gevoelens. Ik kan alleen maar hopen dat andere mensen wel boos worden en die boosheid gebruiken om het werk voort te zetten. Want zoals ik al zei: er is nog veel te doen. De bevolking wordt aangeraden om voor de verwijdering van asbest in de privéwoning een gespecialiseerde firma aan te spreken. Wat als mensen deze kost niet kunnen betalen en zelf het asbest verwijderen? Moet er geen andere regeling getroffen worden voor de sanering? Een asbestsaneringspremie? En hoe zit het met de registratie van de slachtoffers? Niemand weet hoeveel asbestslachtoffers er precies zijn in België, dat kan toch niet? En waarom is het nog altijd zo omslachtig je dossier erkend te krijgen bij het Fonds voor de Beroepsziekten om een vergoeding te krijgen die eigenlijk veel te laag is? Waarom is dat smartengeld belastbaar? Waarom wil de overheid nog verdienen op de slachtoffers? Dit is gewoon wraakroepend. Ik hoop uit de grond van mijn hart dat er op al die vragen zo vlug mogelijk logische antwoorden komen."

Duikelaar

Al lijk ik er wat wankel bij te staan,
vergis je niet: ik heb een fundament
diep in mezelf. Ik richt me altijd op
Ik ben door niets, door niemand neer te slaan.
Anton Korteweg, uit: "In handen", Meulenhof Amsterdam, 1997

'Ik heb dit gedicht dikwijls geciteerd voor anderen. Het nu bij mezelf toepassen is niet zo vanzelfsprekend. Het leven is overleven geworden, en toch probeer ik dit gedicht dagelijks op te zeggen om er kracht in te vinden. Het is mijn adagio geworden om de dag mee te beginnen. Maar de duikelaar wankelt en probeert overeind te kruipen met de hulp van vrouw, kinderen en kleinkinderen. Kleinkinderen van vier jaar en acht maanden, voor wie er niets is veranderd gezien zij de kracht hebben in het hier en nu te leven.' (Willy op zijn blog
http://willyvanderstappen.blogspot.com, 21 februari 2007)