Ziekenhuisvrijwilligster Alice Gielen: ‘Mensen kunnen aan ons hun verhaal kwijt’
Zelf vrijwilliger worden?De VLK heeft al een uitgebreid netwerk van vrijwilligers, maar ze zoekt nog meer mensen. Spreekt vrijwilliger worden u aan? Bel voor meer info naar 070/22.55.25 (alleen tijdens de kantooruren) of stuur een e-mail naar vrijwilliger@tegenkanker.be (vermeld uw voornaam, naam, woonplaats en telefoonnummer a.u.b.).
Met een VLK-vrijwilliger praten?
De ziekenhuisvrijwilligers van de VLK verzekeren een of meerdere halve dagen permanentie op de oncologische afdelingen van 35 Vlaamse ziekenhuizen. Hier vindt u een lijst van de ziekenhuispermanenties.
Schrijf ons!
Stuur uw reactie op artikels uit Leven naar brievenbus@tegenkanker.be, de lezersrubriek van het tijdschrift. We nemen uw brief mogelijk op in het volgende nummer.
De Vlaamse Liga tegen Kanker (VLK) heeft voor de individuele steun en opvang van kankerpatiënten, hun familie en vrienden een grote groep van goed opgeleide vrijwilligers. Die gaan onder andere in het ziekenhuis bij patiënten op bezoek. Zij verzekeren daar de permanentie op de afdelingen waar kankerpatiënten behandeld worden. Vrijwilligster Alice Gielen doet haar verhaal.Tekst: Carla Rossseels, uit Leven 39, juli 2008
Alice (64) is sinds vier jaar vrijwilligster in het Virga Jesseziekenhuis in Hasselt op de afdeling oncologie. Ze werkt elke dinsdag van 9 tot 12u.
Hoe het begon…
‘Toen ik 22 was, ging ik als sociaal verpleegkundige aan de slag bij de Nationale Kankerstichting, een voorloper van de VLK. Ik bezocht mensen aan huis. Maar ik was te jong en het taboe op kanker was nog groot. Van mijn vader mocht ik bijvoorbeeld niet vertellen wat ik deed. En zelf was ik ook bang van kanker. Er waren toen nog minder mensen die genazen. Op die leeftijd was dat werk te confronterend en na één jaar ben ik ermee gestopt. Ik heb daarna bij een PMS-centrum gewerkt, het huidige centrum voor leerlingenbegeleiding (CLB). Vier jaar geleden ging ik met pensioen en werd ziekenhuisvrijwilliger. Ik maak de cirkel nu rond.’
Hoe ziet haar dag eruit…
‘We werken altijd met z’n tweeën. ‘s Ochtends krijgen we van de hoofdverpleegkundige een lijst met namen en een woordje uitleg. Wie is alleenstaand en heeft wellicht behoefte aan contact? Wie is misschien te misselijk om te kunnen praten? In de verslagen kunnen we ook zien bij wie er ooit al een vrijwilliger is langs geweest.’
‘Het is wel eens leuk om mensen terug te zien. Dan bouw je samen iets op. Maar elke week zijn er ook nieuwe patiënten bij. Mensen kunnen aan ons hun verhaal kwijt. Wij luisteren. Zo’n gesprek kan alle kanten uit. Bij sommige patiënten ben je na 10 minuten rond, bij anderen breng je een uur door. Aan sommige patiënten deel je alleen een tijdschrift of een folder uit, met anderen voer je diepzinnige gesprekken. Zelf breng ik nooit iets ter sprake wat niet door de patiënt is aangehaald. Als iemand niet over kanker praat, doe ik dat ook niet. Ik hou van dit werk omdat het aansluit bij mijn christelijk geloof. Ik wil wat van mijn tijd aan anderen geven. En ik krijg er heel veel voor terug: voldoening, menselijk contact, dankbaarheid.’
Verhalen uit het ziekenhuis
De eerste keer
‘Mijn eerste gesprek zal me altijd bijblijven. Een vrouw met uitzaaiingen vertelde me over haar dochter die ze al vier jaar niet meer had gezien. Dat vond ze vreselijk. Ik had het er met haar over of er toch geen manier zou zijn om haar dochter opnieuw met haar in contact te brengen. Toen ik wegging, pakte ze mijn hand en bedankte me. Ze vond het fijn om met mij over haar dochter te praten. Ik heb haar later nooit meer teruggezien en weet niet hoe het afgelopen is. Maar dat gesprek was zo emotioneel, dat ik het nooit meer vergeet.’
Nog nooit verteld
‘Ik kwam bij een man die praatte en praatte en praatte… Een half uur aan een stuk. Ik humde wat terug. Toen stopte hij en keek me aan. “Dit heb ik nog nooit aan iemand verteld”, zei hij. Hij had het over zijn angsten, zijn onzekerheden, over wat er met zijn vrouw en zijn kinderen zou gebeuren, mocht hij er niet meer zijn. Voor het eerst durfde hij daarover te praten.’
Het lachende trio
‘Vandaag was ik te gast bij twee dames die elkaar aan het opbeuren waren. Met z’n drieën hebben we hartelijk zitten lachen. We liggen hier nu toch, dan maken we er maar het beste van, dat was hun motto. Een van die dames was kaal. Ze vertelde welke reacties ze kreeg en hoe ze daar gevat op reageerde. Het is leuk dat er ook zulke momenten zijn.’
De Indiaanse paardenstaart
‘Soms maak je verrassende dingen mee. Zo was er eens een vrouw met een Indiaanse vader. Ze had lang zwart haar in een paardenstaart. Ze vertelde mij dat ze zo bang was om haar haar te verliezen. Ik stak meteen van wal met mijn uitleg over pruiken en over het gamma van Estée Lauder. Ze keek mij verontwaardigd aan. "In mijn cultuur is hoofdhaar heilig", zei zij. "Nooit draag ik een pruik." Zo ontdekte ik iets nieuws. Ook dat maakt ons werk boeiend.’
Hubert Bosmans (VLK): ‘Vrijwilliger moet zichzelf kunnen zijn’
Elke vrijwilliger moet zichzelf kunnen zijn', vertelt Hubert Bosmans, coördinator van de VLK-dienstverlening voor kankerpatiënten in de regio Antwerpen-Mechelen. 'Ieder heeft zijn eigen stijl. Maar van elke vrijwilliger verwachten we een zekere maturiteit en relativeringszin. En het belangrijkste is: een luisterend oor hebben. Dat klinkt simpel, maar dat is het niet. Je moet kunnen luisteren en toch voldoende afstand bewaren. Bij mensen die zelf kanker gehad hebben, gaan we na of ze hun eigen ziekte voldoende verwerkt hebben. Anders bestaat de kans dat de vrijwilliger tijdens de gesprekken zelf opnieuw patiënt wordt en te veel over zichzelf praat en niet meer luistert.’
‘Na een eerste kennismakingsgesprek doorlopen kandidaat-vrijwilligers een cursus van tien dagdelen. Daarin krijgen ze onder meer informatie over kanker en kankerbehandelingen, trainen ze luistervaardigheden, bezoeken ze een oncologische afdeling in een ziekenhuis… Na die cursus volgt opnieuw een individueel gesprek waarin wederzijds wordt afgetast of de kandidaat geschikt is voor de job. Wie eenmaal als vrijwilliger aan de slag is, wordt door ons verder gecoacht. Mensen kunnen bij ons terecht voor een persoonlijk gesprek. We bieden ook vormingsactiviteiten aan en we brengen de vrijwilligers geregeld met elkaar in contact waardoor ze uit elkaars ervaringen kunnen leren. Eenmaal per jaar gaan we met z‘n allen op provinciale uitstap en elk jaar leggen we onze vrijwilligers tijdens de Nationale Vrijwilligersdag eens goed in de watten.’



